Akıllı sözleşmeler ve uygulamalar

Aslında ilginç bir konudur. Ama anlatımında boşluklar oluşur. Nasıl mı?

Aslında mesele şurdan başlar…

Sözleşme nedir?

İki şeyin arasında uyulması gereken kuralları yazı altında devletin hukuk sistemini güvence göstererek, karşılıklı birbirine kazık atmamanızı ve güvenmenizi sağlayan söz vermedir.

Buraya kadar anlatım ve içerik uyumlu, sağlaması yapılmıştır.

Sorun şudur: her ülkede ve hukuk sistemi eş değer ölçüde çalışmaz ve değer görmez. Buda birbirlerine güvenmesi gereken tarafların iş veya hizmet almalarına engel olur.

Konuya bir anda girip detaylandıralım:

Fransadan bir gıda ürünü almak istiyorsunuz. Bu ürünün özel taşıma koşulları var.

Örneğin:

20 derecenin altına 3 dakika boyunca maruz kalırsa ürün bozuluyor…

Bunu yazılı sözleşmeyle açıkça belirttiniz. Anlaşmayı yaptınız. Ürünler yola çıktı ve size ulaştı. Baktınız ki ürünler bozulmuş…

Açarsınız sözleşmeyi dersiniz ki bu şartlar altında ödeme yapmam. Firmada bunu kabul etmedi ve size ödemenizi geri vermiyor.

Ardından ne yaparsınız? Hukuki yoldan hakkınızı ararsınız?

Acı tarafı nedir? Ağır bir hastalık veya bir sorun yaşamadığımız sürece Tıp’la ilgili konuları anlamayız bilmeyiz. Aynı husus hukukla işimiz olduğu zamanda aynıdır.

Şimdi burdan: Eğer Smart Contracts yada akıllı kontratla bu süreçi başlatsaydınız ne olurdu?

Şöyle ürünün şartları açık kaynaklı solidity tabanlı bir sözleşmeyle şartlarınızı yazılım kodlarıyla sağlardınız. Ödemenin akıllı kontratta şartların sağlandığında karşı tarafa ödeme yapacağını bilir ve ona göre sizin takip etmeniz gerekmeyen 24 saat sizin şartlarınızı kontrol edip düzeni sağlayan kod parçaları olurdu.

Taşıma yapacak firmaya size ait olan bir ısı sensörlü sürekli internete bağlı küçük bir elektronik devre kartı gönderip ürünlerin taşıması yapılacak araca bunu bağlama şartıyla ürünleri alacağınızı bildirir ve bu aygıtın smart contact’ınızla iletişime geçmesini sağlayabilirdiniz.

Bu size şunu sağlardı:

Ürünlerin yolculuk boyunca 20 derecenin altına düştüğünde anlık olarak akıllı kontratı besleyen araç üzerindeki sensör sürekli bilgi aktarırdı. Akıllı kontratta bunu takip eder. Ve sıcaklık 3 dakika boyunca 20 derecenin altına düşerse, otomatik olarak sözleşmeyi sonlandırır, bloke şekilde duran paranızı size iade eder. Taşıma yapan sürücüye artık ürünleri götürmesine gerek olmadığı ve anlaşmanın iptal olduğunu, satıcı firmaya ise artık satışın olamayacağını ve sözleşmenin şu maddesinde dolayı iptal edildiği, şöferede bilgi verildiğini ve geri dönmesini gerektiğini bildirirdi.

Özetle:

Anlaşma bozulmuş ve ürünler gereksiz yere alıcıya kadar gidip geri gelmemiş oldu.

Satıcı anlaşmanın neden iptal edildiğini anlık öğrendi.

Alıcının ödemesi güvenli halde kendisine iade edildi ve sorunlu bir ürün teslim almaktan, ayrıca burdan doğacak tonlarca hukuki mücadelen kurtulmuş oldu.

Ve en güzeli ise bunlar anlık olarak oldu ve bitti.

@enerfas